WPŁYW ELEKTROSTYMULACJI MIĘŚNI CAŁEGO CIAŁA ZA POMOCĄ TRENINGU EMS NA DOLEGLIWOŚCI BÓLOWE PLECÓW

Opublikowano: 2017-11-27

Słowa kluczowe : EMS, ból kręgosłupa, ból pleców, dorośli

prof. dr hab. Hanna Krauss
Katedra i Zakład Fizjologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu.

Przyczyny bólów pleców są wieloczynnikowe. Najczęściej są efektem nieprawidłowego stylu życia: siedzącego trybu życia, nieprawidłowej postawy ciała, braku ruchu, a także różnych schorzeń układu kostno stawowego, mięśniowego i wielu innych. Wiadomym jest, że najskuteczniejsza metoda prowadzącą do redukcji dolegliwości bólowych jest prawidłowo prowadzona rehabilitacja ruchowa. Jedną z nowych metod wykorzystywanych do treningu mięśni jest elektrostymulacja.

Cel badania: Celem badania było ustalenie wpływu intensywnego treningu EMS na dolegliwości bólowe pleców i kręgosłupa.
Metodyka badań: Badania przeprowadzono u 55 ochotników z dolegliwościami bólowymi pleców i kręgosłupa , 35 kobiet i 20 mężczyzn o średniej wieku 55 lat, którzy dobrowolnie wzięli udział w badaniu. U pacjentów potwierdzono przyczynę bólu związana z nieprawidłowym stylem życia (brak ruchu, nieprawidłowa postawa, siedzący tryb życia). Wstępną selekcje uczestników badania, przeprowadzono w oparciu o dokładny wywiad, badanie lekarskie, wynik badania radiologicznego kręgosłupa. Uwzględniono wszystkie znane przeciwwskazania do stosowania elektrostymulacji mięśni. Stan kliniczny oceniano wykorzystując ocenę według skali WOMAC , VAS i Skalę Oceny Bólu Laitinena.

Skala WOMAC bada trzy problemy chorych:

  • sprawność fizyczną wykorzystywaną w prostych czynnościach dnia codziennego,
  • ból i sztywność występującą po nocy i
  • ból i sztywność w późniejszych porach dnia.

Skala składa się z 24 pytań ocenianych w jednym z pięciu punktów (0 – brak, 1-niewielka/niewielki, 2 – umiarkowana/umiarkowany, 3 – silna/silny, 4 – niezwykle silna/niezwykle silny). Skalę wielokrotnie wykorzystywano do badań, gdzie udowodniono jej rzetelność i wiarygodność.

Dwie skale oceny bólu.

1. Pierwszą, była skala VAS (Visual Analogue Scale) – Analogowo – Wzrokowa Skala Oceny Bólu.

Skala zbudowana jest z osi, na której w równych odstępach zaznaczono 11 punktów. Badany miał za zadanie zaznaczenie cyfry, która najlepiej odzwierciedlała poziom jego dolegliwości bólowych przed terapią i po terapii, gdzie „0”- „brak bólu”, a „10” – „ból nie do zniesienia”.

2. Drugą ze skal oceny bólu była skala Skala Oceny Bólu Laitinena (Laitinen Pain Scale – LPS).

Jest to skala walidowana do warunków polskich. Składa się ona z czterech subskal. Każda subskala służy do oceny różnych dolegliwości bólowych odczuwanych przez chorego.

I – „intensywność odczuwanego bólu”, II – „częstość występowania bólu”,III – „stosowanie środków przeciwbólowych”, IV – „ograniczenie sprawności ruchowej przez ból”.

Siłę bólu określa się w stopniach. Laitinen siłę bólu określił w pięciu stopniach (0 – 4).
Ocenę siły bólu wg Laitinena określa tabela 1:

STOPNIE NATĘŻENIE CZĘSTOTLIWOŚĆ LEKI PRZECIWBÓLOWE AKTYWNOŚĆ SPOŁECZNO – ZAWODOWA
0 bez bólu nie występuje nie pobiera pełna
I łagodny rzadko sporadycznie obniżona
II dokuczliwy często regularnie – mało zniesiona
III intensywny bardzo często regularnie – dużo bezradny

 

Skala Laitinena ma zakres od 0 – 16°:

1. Stan lekkich dolegliwości bólowych – od 0 – 4°,
2. Stan miernych dolegliwości bólowych – 0d 5 – 8° ,
3. Stan znacznych dolegliwości bólowych – od 9 – 12°,
4. Stan ciężkich dolegliwości bólowych – od 13 – 16°,

Stopnie w skali mogą być równoznaczne z zapisem w punktach, czyli IV° jest równy punktowi czwartemu, w skali od 0 – 16°.

Przeprowadzono 20 sesji treningowych EMS, które odbywały się dwa razy w tygodniu, a każda trwała 35 minut i odbywała się z następującymi parametrami: czas trwania impulsu 4 s, interwał impulsu 2 s, częstotliwość 80 Hz, czas narastania 0 s, amplituda (szerokość) impulsu 350 μs. Podczas badania, przez czas 10 minut trwało indywidualne przyzwyczajanie uczestników do wyższych nastaw natężenia impulsów, a następnie przez około 20 minut treningu wykonywane były ćwiczenia zgodnie z podanym wcześniej harmonogramem. Trening kończył się 5-minutowym programem relaksacyjnym z następującymi parametrami: czas trwania impulsu 1 s, interwał impulsu 1 s, częstotliwość 100 Hz, czas narastania 0 s, amplituda (szerokość) impulsu 150 μs.

Wyniki
Przed rozpoczęciem terapii, wartość modalna skali oceny bólu VAS wynosiła 4, a liczność mody wynosiła 33. To samo nasilenie bólu po terapii zgłosiło tylko 5 osób, a wartość  najczęstsza obniżyła się do 3. Ani jedna osoba nie zgłosiła bólu na 9 i 10. Przed terapią tylko 1 osoba zaznaczyła nasilenie bólu na 0 (brak bólu), a po zakończonej terapii aż 16 osób. Wartość punktowa skali VAS została przełożona na język Skali Słownej Bólu, gdzie:

 SKALA PRZED TERAPIĄ PO TERAPII
0 – brak bólu 0,7% 35,0%
1-2 – ból łagodny 13,1% 38,9%
3-4 – ból umiarkowany 38,5% 17,3%
5-6 – ból silny 25,4% 6,9%
7-8 – ból bardzo silny 15,4% 1,9%
9-10 – ból nie do zniesienia 6,9%

 

Po zakończonej terapii zaobserwowano znacząco statystycznie (p<0,05; w teście Wilcoxona) obniżenie intensywności i częstości bólu, obniżenie stosowania środków przeciwbólowych oraz zwiększenie sprawności ograniczonej wcześniej bólem w stosunku do tych samych wartości deklarowanych przed rozpoczęciem terapii. Reasumując po zakończonej terapii zaobserwowano obniżenie ogólnej ilości punktów uzyskanych w LPS, w stosunku do stanu przed rozpoczęciem terapii za pomocą EMS.

Wnioski :       

  1. Zastosowanie treningu EMS spowodowało uzyskanie poprawy stanu zdrowia wyrażającej się w zmniejszeniem poziomu bólu, poprawie sprawności fizycznej dotyczącej prostych czynności dnia codziennego, spadku sztywności porannej i pojawiającej się w późniejszych porach dnia oraz poprawy zakresu ruchu w stawach.
  2. Wydaje się, że przyczyną obserwowanych zmian jest stymulowanie głębiej położonych partii mięsni przez impuls elektryczny co nie jest możliwe w czasie tradycyjnego treningu. Specjalny trening całego ciała EMS charakteryzuje się oszczędnością czasu, wysoką skutecznością i dalekosiężnymi pozytywnymi skutkami dla zdrowia.

Skontaktuj się z nami